KARİYE MÜZESİ

PAREKKLESİONDAKİ MEZAR NİŞLERİ (ARKOSOLYUM)

Güney doğu arkosolyumun(A)  niş duvar ve kemerin iç kısmında yer alan freskolar,
Parekklesiondaki dört mezar arkosolyumun lahitleri (sarkophagos) günümüze kadar ulaşmamıştır. Güneydoğuda yer alan Arkosolyumun niş duvarında, lahit seviyesi üzerinde, yan yana ayakta durmakta olan dört figür cepheden resmedilmiştir. Ortada, saray ve dini kıyafetler içinde iki erkek ve  yanlarda hem saray ve hem de dini kıyafet içindeki  kadın figürleri aynı iki kişiyi temsil etmekte olup, burada gömülü olan  karı kocanın portreleridir. Ancak, bu mezarın sahiplerinin de kimler olduğu belirlenememiştir.
Bu niş kemerinin üst kısmında,  portrelerin hemen üzerinde  köşeli mandorlanın içinde, ışıklar saçan İsa, yarım boy halinde, ellerini iki yana açarak betimlenmiştir. Sol tarafta  bir serafim görülmekte, sağ tarafta bozulma olduğundan  buradaki betimleme görülememektedir. Kemerin iç duvarının iki yanında yarım boy halinde birer melek figürü ellerini yukarı doğru açarak dua eder şekilde betimlenmiştir.

Güney-batı  arkosolyumun(B)  niş duvar ve kemerin iç kısmında yer alan fresko ve mozaikleri,
Niş duvarında, lahit seviyesinin üst kısmında, mozaikten yapılmış betimde büyük ölçüde dökülmeler olduğundan,  Meryem’in omuzları ve  Çocuk İsa’nın takdis işareti yapan  elleri  görülmektedir. Solda, bu mezarda yatan Michael Tornikes’in  ayakta ve saray kıyafetleri içindeki   figürü yapılmıştır. Figürün alt kısmı tahrip olmuş, sadece omuzlarından yukarısı görülmektedir. Üst kısımda “aynı kişi, rahip Makarios”  yazılıdır.  Sağda,  Meryem’e dönük, dua eder biçimde ellerini kaldırmış, Tornikes’in karısının figürü yer alır. Üst kısmında, “aynı kişi, rahibe Evgenia” yazılıdır. Bu figürün de  ayak kısımları tahrip olmuştur. İki figürde freskodur. Arkosolyum kemerinin  üst kısmında  mozaikten, iç içe daireler içinde haç  motifi yapılmıştır.  Kemer iç duvarının sol tarafında, rahip kıyafeti içinde Tornikes’in mozaikten portresi, sağ tarafında ise karısının mozaikten portresi görülmektedir. Her iki mozaik portrenin de alt kısımları tahrip olduğundan, figürlerin belden yukarısı görülmektedir. Mezarın anıtsal mermer çerçevesinde, ortada İsa, iki yanında baş melekler ve kompozisyonun üzerinde uzun kitabe (epitaphios) yer almaktadır. Bu mezarın II. Andronikos’un sarayında ‘Büyük Konstabl’ ünvanını taşıyan Metokhites’in yakın arkadaşı Mikhael Tornikes’e ait olduğu anlaşılır. Orjinali mozaik olan dekorasyon, Bizans devrinde hasar görünce fresko ile tamamlanmıştır. Nişin orta kısmında ki Meryem figürü ve kemer içlerindeki figürler mozaik, nişin yan kısımlarındaki iki figür ise freskodur.

Theodoros Metokhites ait olduğu düşünülen, şapelin kuzey batı duvarındaki büyük arkosolyumun (C)  
Mezarın önemini vurgulamak için kemerli mermer çerçeve oluşturulmuştur. Kemerin ortasında İsa, birer yanında ise yüzleri İsa’ya dönük melek figürleri kabartması vardır. Figürlerin mermerde ki  monogramlarından baş melekler Mikhael ve Gabriel oldukları anlaşılmaktadır. Figürlerin yüzleri oldukça tahrip olmuştur. Parekklesionda mezar nişlerinin mermer çerçevesinde, fon mavi, kabartmalı kısımlar ise sarı ile boyalıdır. Bu mermer çerçevede mezarın sahibini belirten herhangi bir kitabe bulunmamaktadır.

Kuzey-doğu duvarında yer alan arkosolyum (D)
Kuzey-doğu duvarında yer alan mezarın çerçevesi yoktur. Kemer içinde bugün hiçbir fresko ya da mozaik süsleme görülmemekte olup kitabe de  bulunmadığından, bu mezarın kimlere ait olduğu bilinememektedir.

 

PAYLAŞ