KARİYE MÜZESİ

BURADASINIZ: ANA SAYFA » MÜZE » GENEL BİLGİ

MERMER SÜSLEMELERİ

Yunanca “Marmoron” olarak bilinen “mermer” kelimesi adını oldukça zengin yataklara sahip olan Marmara Adası’dan (Prokonnesos) almıştır. Beyaz renkli ve gri damarlı olan bu mermer Kariye’nin süslenmesinde yoğun olarak kullanılmıştır. Kariye’de, Marmara mermerinin yanı sıra Kuzey Afrika, Eğriboz Adası ve Afyon gibi değişik yerlerden getirilen Porfir, antik yeşil, oniks, kırmızı, sarı, ve pembe renkli damarlı mermerlerle zengin bir görünüm oluşturulmuştur. Aynı seri mermer blokların kesilerek, yan yana monte edilmesiyle mermerlerin üzerinde oluşan desenler, zengin simetrik şekiller ve kesilmiş ağaç desenini andıran motifleri oluşturmaktadır.

Kariye’deki mermer işçiliği, Ayasofya’daki mermer işçiliği kadar zengin ve çarpıcı olsa da, zengin mozaiklerinin ve fresko tekniğinde yapılan büyüleyici resimlerinin yanında ziyaretçilerin pek dikkatini çekmemektedir. Mermer Kariye’de özellikle naosta ve nartekslerdeki duvar kaplamalarında yer almaktadır. Opus sectile tarzındaki mermer bezemeler, döşemelerde, ayrıca naos duvarlarında kornişin altındaki frizlerde kullanılmıştır.

Dikkatli izleyiciler, mezar nişlerindeki çerçevelerde, mermer kakma kornişlerde, sütun başlarındaki sarı ve koyu renklerle boyalı rölyeflerde, naosa girişin kuzey tarafındaki birinci kapıda, kullanılan ince mermer işçiliğini görebilmektedir.

Ayasofya güney galerisindeki cennet cehennem kapısında olduğu gibi kabartma süslemeleri silinmiş olan Naosun kuzey aksındaki mermer kapı, 6.yy. tunç ve ahşap kapıların bir taklidi olup, günümüze kadar ulaşan az sayıdaki örneklerdendir. Naos ana giriş kapısının üzerindeki lentonun üst frizinde yüksek kabartma olarak sarı boyalı, kaplardan su içen güvercin figürleri oldukça yüksek kalitede işlenmiştir. Parekklesionda bulunan iki mezardaki mermer çerçevelerde de, fonun mavi, kabartmalı kısımların ise sarıya boyalı olduğu görülmektedir.

Parekklesion’da duvarlar, mermer taklidi freskolar ile süslenmiştir. Naos tabanının güney aksında yer alan omphalion, şematik olarak Ayasofya’daki omphalion’a benzemektedir. Bu bölümün törenler sırasında kullanıldığı düşünülmektedir.

 

PAYLAŞ